این کتاب هم به لحاظ بصری و حروفچینی توی ذوق میزنه. نمایشنامه خوندنی و تفکرانگیزه. طنز و جد رو در هم آمیخته. نقد اجتماعیش پررنگه و جنبههای روانشناختی جالبی هم داره. در مجموع تلخه. نکتهٔ منفیای که شاید مختص این چاپ نباشه، سانسور بعضی قسمتهاست که ناشر با نقطهچین نشون داده. انسجام و ربط منطقی گفتوگوها توی اون بخش خدشهدار شده.
کتاب بیکیفیت چاپ شده و از نظر حروفچینی و مسایل رسمالخطی توی ذوق میزنه ولی سبک و خوشدسته. نمایشنامه گیرا و تأملبرانگیزه و رگههایی از طنز هم داره مثل خیلی از آثار چخوف. استعارهٔ مرغ دریایی نامحسوس و طبیعی وارد متن میشه و کمکم برجسته میشه. بعد از یک بار خوندن، به نظرم باید دوباره از اول خوند.
کتاب از نظر بصری مثل بیشتر کتابهای نشر کارنامه زیبا و چشمنواز است. داستانها گیرا هستند، البته از نظر فنی ممکن است همه یکدست نباشند. نوعی زمختی و تلخی نگاه همزمان با نوعی سرخوشی و میل به رهایی از قیود درونی و بیرونی در داستانها بازتاب یافته است.
حروفچینی و تایپ کتاب بسیار پرغلط است و موجب بدخوانی و بدفهمی میشود. شرح شارح با اینکه گاهی گرهگشا است، علمی نیست؛ یعنی اغلب بدون شاهد و مأخذ است. خود داستان هم ملالآور است. گذشته از تحقیقات ادبی، برخی بیتهای درخشان نظامی تنها انگیزهٔ خواندن کتاب میتواند باشد.
کتابی دیدنی و خواندنی که در شناخت اوضاع گذشته و فهم اوضاع حال حاضر کشور راهگشاست. با زبانی علمی و مناسب یک دایرةالمعارف مستند. البته زبان آمار و ارقام و گزارشها طبعاً ابعاد انسانی و دردناک جنگ را نمیتواند توصیف کند. در چاپی که من مطالعه کردم بعضی اشکالات ویرایشی به چشم میخورد که البته لطمهای به محتوا و اهمیت اثر نزده است. به نظرم همهٔ نسلها باید آنرا مطالعه کنند.
ترجمهٔ اسلامی ندوشن از این اشعار در عین برخورداری از ویژگیهایی که درخور شعر و اثری ادبی است، از تصنع و تکلف عاری است و تطبیق آن با اصل انگلیسی، در فهم متن اصلی و آموختن ظرایف ترجمهٔ شعر بسیار راهگشاست. متأسفانه غلطهای مطبعی، بهویژه در بخش انگلیسی، کم نیست.
