فهرست:
پیشگفتار (اولیویه گز)
1. لنین، پیامبر توتالیتاریسم (استفان کورتوآ)
2. موسولینی، از سرخ تا سیاه (فردریک لو موئال)
3. استالین "لنین امروز" یا چگونه استالینْ استالین شد (نیکلا ورت)
4. آدولف هیتلر، اهریمن آلمان (اریک برانکا)
5. فرانکو، غرقناشدنی (اریک روسل)
6. فیلیپ پتن؛ "دیکتاتور کسی است که فرمان میدهد" (بندیکت ورژه شینون)
7. توجو هیدکی، دیکتاتور یا قربانی بیگناه؟ (پییر فرانسوا سویری)
8. تیتو یا لاف بزرگ (ژان کریستف بوویسون)
9. در سرزمین سه کیم (پاسکال دایه بورژون)
10. مائو، استبدادِ بیخردی (رمی کوفر)
11. انور خوجه، آخرین استالینیست (فرانسوا گیوم لورن)
12. آلفردو استروسنر، ریشسفید خودکامه (امانوئل اشت)
13. خاندان دووالیه، وسوسۀ بدترین (کاترین او روپر)
14. فیدل کاسترو: وسوسۀ قدرت (الیزابت بورگوس و لورنس دبره)
15. ژوزف دزیره موبوتو، چپاولگر زئیر (ژان پییر لانژلیه)
16. معمر قذافی: نابودی بادیهنشین (ونسان اوژو)
17. اریش هونکر، سکاندار بلندقد جمهوری دموکراتیک آلمان (پاتریک مورو)
18. اوگستو پینوشه، خودکامۀ لیبرال (میشل فر)
19. پول پوت: کامبوج سرخ از خون (ژان لوئی مارژولن)
20. صدام حسین، رذل بغداد (ژرمی آندره)
گاهشمار
با وجود حجم کم کتاب، مطالب ارزشمند و قابلتوجهی در آن ارائه شده است. اگر بهدنبال اثری که به شکلی مختصر، روان و در عینحال مفید شما را با تاریخ اتحاد جماهیر شوروی آشنا کند، این کتاب انتخاب مناسبی است.
نویسنده در حجم محدودی از صفحات، روند شکلگیری و به قدرت رسیدن حکومت شوروی، شیوۀ حکمرانی آن، شرایط زندگی مردم، سازش با غرب (مخصوصاً ایالات متحدۀ آمریکا) و درنهایت عوامل فروپاشی این ابرقدرت را بهخوبی شرح میدهد. طبیعتاً نباید انتظار جزئیات یک کتاب چندصد صفحهای را داشت، اما برای آشنایی اولیه و بهدست آوردن یک تصویر کلی از تاریخ بلوک شرق، این اثر بسیار خواندنی و مفید است.
در مجموع، کتاب برای آشنایی با تاریخ یونان و روم منبعی مفید است، اما عنوان آن تا حدی گمراهکننده است؛ زیرا آنچه ارائه میدهد بیشتر «دیباچهای بر جهان یونانی - رومی» است تا جهان باستان به معنای گستردۀ آن.
این عدم متوازن بهویژه زمانی محسوس میشود که به بخش دوم، سوم، و چهارم میرسیم؛ جاییکه نویسندگان با جزئیات فراوان به موضوعاتی مانند ساختار سنا، طبقات اجتماعی، دین، فلسفه، وضعیت بردگان و حتی شیوههای مجازات و شکنجه میپردازد. در مقابل، تمدنهایی مانند آشور، بابل، ایران، اکد و بسیاری از دیگر تمدنهای مهم جهان باستان تنها بهصورت گذرا معرفی شدهاند.
عنوان کتاب «دیباچهای بر جهان باستان» این انتظار را ایجاد میکند که خواننده با تصویری نسبتاً متوازن از تمدنهای اصلی جهان باستان روبهرو شود، اما محتوای کتاب بیشتر بر یونان، روم و دورۀ هلنیستی متمرکز است. درحالیکه تمدنهای میانرودان (بینالنهرین)، که از مهمترین خاستگاههای شهرنشینی، دولت و امپراتوری در تاریخ بشر بهشمار میروند، تنها در حدود چند ده صفحه موردبحث قرار گرفتهاند.
تمامی رفرنسها و منابعی که در این کتاب استفاده شدهاند، از آثار خود نویسنده بوده و به نظرم هیچ چیز جدیدی برای ارائه نداشت. به عنوان مثال، معماری سینوفرمی که عنوان این کتاب است، بحثی است در کتاب "محاط در محیط" خود نویسنده.
کتاب خیلی خوبی هست. در واقع طنز تلخی داره از تمامی ناکامیهای بشر در هر دورۀ تاریخی. ترجمه اثر هم روان هست ولی بعضی جاها مشکل داره. ولی در کل کتاب درخور تأملی هست.
در مجموع، این کتاب برای هر کسی که دغدغهی کیفیت زندگی شهری، توسعهی پایدار، و بهویژه سلامت در فضای شهری را دارد، منبعی ضروری و الهامبخش است؛ کتابی که یادآور میشود خلق محیطهای سالم یک ضرورت است، نه یک انتخاب لوکس، و اینکه آیندهی بهتر شهرها با درک عمیق رابطهی میان طراحی و تندرستی آغاز میشود.
مزیت مهم کتاب این است که به جای طرح صرفِ مشکلات، راهکارهای عملی و قابلپیادهسازی ارائه میدهد. نویسندگان با ترکیب دیدگاههای پزشکی، سلامت عمومی و طراحی شهری، به خواننده کمک میکنند بفهمد چه عواملی یک مکان را «سالم» میکند و چگونه میتوان این اصول را در پروژههای واقعی وارد کرد.
یکی از نکات مهمی که این کتاب بهخوبی آشکار میکند، کمبود و کمیابی «محیط سالم» در بسیاری از شهرها و سکونتگاههای معاصر است. در جهان امروز، شهرها اغلب با چالشهایی مثل آلودگی، کمتحرکی، تراکم نامتوازن، کمبود فضاهای سبز و زیرساختهایی مواجهاند که رفاه و تندرستی انسان را تحت تأثیر قرار میدهند. نویسندگان با رویکردی علمی و درعینحال کاربردی نشان میدهند که چگونه طراحی هوشمندانه میتواند این شرایط را اصلاح کند و شهرهایی بسازد که نهفقط محل زندگی، بلکه بستر رشد، نشاط و سلامت باشند.
این کتاب اثری ارزشمند و عمیق در حوزهای است که امروزه بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد: سلامت انسان در بستر محیط ساختهشده. محور اصلی تمام فصلها و مباحث کتاب، مفهوم «سلامتی» است؛ سلامتی نه بهعنوان یک موضوع حاشیهای، بلکه بهعنوان هستهی مرکزی طراحی فضا، برنامهریزی شهری و نحوهی ساخت محیطی که هر روز در آن زندگی میکنیم.
فهرست:
پیشگفتار
فصل 1: از روزگار رفته حکایت (درآمدی بر روششناسی و مسیر پژوهش)
فصل 2: گاهشماری بر آموزش شهرسازی در دانشگاه تهران و دانشگاه ملی ایران
فصل 3: مهندس نادر اردلان
فصل 4: دکتر ایرج اعتصام
فصل 5: دکتر گیتی اعتماد
فصل 6: دکتر سیروس باور
فصل 7: دکتر سید حسین بحرینی
فصل 8: دکتر داریوش بوربور
فصل 9: دکتر فیروز توفیق
فصل 10: مهندس محمدرضا حائری مازندرانی
فصل 11: دکتر سید محسن حبیبی
فصل 12: مهندس کامران دیبا
فصل 13: مهندس احمد سعیدنیا
فصل 14: دکتر اسماعیل شیعه
فصل 15: دکتر احمد عظیمی بلوریان
فصل 16: دکتر علی غفاری -- مهندس عباس شعیبی
فصل 17: مهندس بهرام فریور صدری
فصل 18: دکتر محمدمنصور فلامکی
فصل 19: دکتر مهدی کوثر
فصل 20: دکتر حسین گلابیان
فصل 21: دکتر حسنعلی لقائی
فصل 22: دکتر حمید ماجدی
فصل 23: غایبان و رفتهها
کتابشناسی
این کتاب در واقع سرگذشت پیدایش دانش و حرفۀ شهرسازی را در ایران دنبال میکند و با اندیشمندانی که در این راه زحماتی انجام دادهاند روبرو میکند. یاد کسانی که در بین ما نیستند گرامی.
