مفهوم قانون

موضوع کتاب حاضر، مسئلة حقوق و با هدف مطالعة دانشجویان فلسفة حقوق نوشته شده است. نویسنده، نخست نظریة «فرمان دربارة قانون» را نقد می‌کند. این نظریه در حقیقت اثبات‌گرایی برجای مانده از سَلَفِ نظری نویسنده، یعنی «جان آستین» است. استدلال وی این است که قانون را باید در قالب قاعده فهمید. به همین دلیل قانون را به مثابه اتّحاد قواعد اوّلی و ثانوی معرفی می‌کند. امّا وی در ادامه استدلال می‌کند که این قواعد بافتی باز دارند. از این رو «هارت» قانون‌گذاری قضایی را بهای تنظیم قاعده‌مند حیات اجتماعی توصیف می‌کند. از آن‌جا که برداشت قاعده‌مند از قانون در مقابل دو گرایش افراطی شکل‌گرایی و قاعدة شکّاکی قرار دارد، نویسنده پس از شرح و نقد این دو گرایش، دربارة نسبت قانون اخلاق و عدالت بحث می‌کند و قرائتی تجربی از حقوق طبیعی بیان می‌کند. وی، در پایان از حقوق بین‌الملل به مثابه مصداقی خاص از نظام حقوقی دفاع می‌کند و به نقدها و نظرهای گوناگونی که در مقابل نظریه‌اش مطرح است، پاسخ می‌دهد.