تفسیر المحیط الاعظم و البحر الخصم فی تاویل کتاب‌الله العزیز المحکم (جلد 5)

از تفاسیر تأویلی عرفانی شیعه در سده هشتم هجری است که همراه تعلیقات و حواشی و فهارس فنی تحقیق و تدوین شده است. سیدحیدر آملی از معارف و مبانی عرفان نظری کمک گرفته و تلفیقی میان این مبانی و معارف قرآن برقرار کرده است. آملی از کسانی است که به اتحاد عقل و عاقل و معقول و نیز ارتباط قرآن و عرفان و برهان اعتقاد دارد. در توضیح مفهوم حمد به توحید ذاتی و وصفی و فعلی پرداخته و مفاهیم سوره حمد را مجملات تأویلات عمیق عرفانی قرار داده است. در ذیل هر آیه بخشی به تأویل اختصاص یافته و اسرار و بواطن واژه‏ها و مفاهیم تشریح شده است. در توضیح مالک یوم الدین به شناسایی 12 مرحله و درجه برای قیامت پرداخته است.