دولت عباسیان

نویسنده در این اثر، تاریخ سیاسی دولت عباسیان (132 656ه‌.ق (.را در قالب چهار مرحله تاریخی بررسی کرده است .دوران اول عباسی (132 232ق) که با ویژگی نیرومندی، گسترش و شکوفایی مشخص می‌شود شامل شش فصل است1 : ایجاد حکومت عباسیان 2 خلافت ابوالعباس سقاح و ابوجعفر منصور، 3 خلافت محمدمهدی و ابومحمد مولی هادی، 4 دوران ابوجعفر هارون الرشید، 5 دوران محمدامین و عبدالله مامون، 6 دوران محمد معتصم و هارون واثق .مولف هریک از فصل‌های کتاب را از نظر سیاست داخلی و خارجی خلفای عباسی و مهم‌ترین رویدادهای زمان خلافت آن‌ها شرح و بررسی می‌کند .عصر دوم عباسی (232 433ه‌.ق) با خلافت متوکل آغاز می‌شود و در خلال دوران مستکفی پایان می‌پذیرد ویژگی این دوران نفوذ عنصر ترک در دستگاه خلافت عباسی است .در این دوره همچنین حرکت‌های جدایی طلب به ظهور دولت‌های محلی مستقل و نیمه مستقل در قلمرو اسلامی انجامید .این دوره شامل دوران خلافت متوکل، منتصر، مستعین، معتز، مهتدی، معتمد، معتضد، مکتفی، مقتدر، قاهر، راضی، متقی و مستکفی می‌باشد که در سه فصل بررسی شده است .دوره سوم عباسی (334 447ق (.در زمان خلافت مستکفی آغاز و در زمان خلافت قائم پایان می‌یابد .مشخصه این دوره نفوذ و تسلط آل بویه ایرانی بر دستگاه خلافت است .خلفای این دوره که محتوای فصل دهم کتاب را تشکیل می‌دهند عبارت‌اند از :مستکفی، مطیع، طلائع، قادر و قائم .عصر چهارم عباسی که دوران نفوذ سلجوقیان ترک در دستگاه خلافت است ( 447تا 656) طی فصل‌های یازدهم و دوازدهم بررسی شده است .این بخش دربرگیرنده دوران خلافت قائم، مقتدی، مستنطهر، مستر شد، راشد، مکتفی، مستنجد، مستضئی، ناصر، ظاهرو مستنصر و مستعصم است .در پایان کتاب فهرست نام اشخاص و مکان‌ها و منابع آمده است .گفتنی است این کتاب از سوی پژوهشکده حوزه و دانشگاه از عربی به فارسی ترجمه شده، منبعی درسی برای دانشجویان رشته "تاریخ "و "تاریخ تمدن اسلامی "قلمداد می‌شود .