زبان باز: پژوهشی درباره‌ی زبان و مدرنیت

میان زبان باز و جامعۀ مدرن یا مدرنیت در کل، رابطه‌ای جدایی‌ناپذیر وجود دارد. در جهان مدرن، رابطۀ چیرگی و قدرت زبانی بیش از هر زمان دیگر در تاریخ بشر پدیدار است. همان‌گونه که چیرگی بشر بر پهنۀ طبیعت پس از انقلاب صنعتی و دست‌یازی دایمی انسان به سود خود در آن، بخش بزرگی از گونه‌های گیاهی و جانوری را نابود کرده یا در خطر نابودی قرار داده است، در عالم زبانی نیز فرادستی زبان‌های توانمند مدرن، زبان‌های بسیار را از میان برده یا با خطر نابودی رویارو کرده است. همان‌گونه که در زیر فشار جهانی شدن اقتصاد و تکنولوژی مدرن، امروزه ساختارهای اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی تمامی جامعه‌های بشری، در سراسر کرۀ زمین، در حال گذراندن دگرگونی‌های بنیادی‌اند، زبان‌ها نیز در زیر فشار زبان‌های مدرن و امروزه در زیر فشار جهانی‌ترین زبان یعنی زبان انگلیسی، در حال پوست‌انداختن و دگرگونی‌اند یا بسیاری‌شان محکوم به نابودی. چالش عظیمی که امروزه در سراسر کرۀ زمین میان سنت و مدرنیست برپاست. ژرف‌تر و بحرانی‌تر از هرجای دیگر، اما چه بسا حس ناشدنی‌تر و دشوارفهم‌تر در میدان رویارویی زبان‌ها جریان دارد. کتاب حاضر دستاورد پژوهشی نگارنده دربارۀ زبان فارسی در برخورد با جهان مدرن است. در کتاب مباحثی چون: زبان گفتار و زبان نوشتار، خودسرانگی زبان طبیعی، تاریخ پیدایش زبان‌های مدرن، بستر زبانی مدرنیت، کارکرد زبان مایۀ علمی، تکنیک‌های واژه‌سازی مکانیکی، و رویارویی زبان فارسی و مدرنیت بررسی می‌شود.