قاعده لاحرج: تقریرات دروس استاد معظم حاج شیخ محمدجواد فاضل لنکرانی

کتاب حاضر، مجلد نخست از مجموعه‌ی "سلسله درس‌هایی از قواعد فقه" است که به بررسی "قاعده‌ی لاحرج" از قواعد معروف فقهی بر اساس تقریرات "حاج شیخ محمدجواد فاضل لنکرانی" اختصاص دارد و طی آن مطالبی از این دست بازگو گردیده است: منابع و تاریخچه‌ی قاعده، دیدگاه فقهای امامیه نیز فقهای عامه درباره‌ی قاعده‌ی لاحرج، مبانی فقهی قاعده، و تنبیهات قاعده‌ی لاحرج. گفتنی است، از قواعد معروف و مهم فقهی که مورد بحث علما و بزرگان قرار گرفته، "قاعده‌ی لاحرج" یا "قاعده‌ی نفی عسر و حرج" است که در تمامی ابواب فقه اعم از عبادات، معاملات و سیاسات جاری می‌شود و فقهای امامیه و عامه به این قاعده استدلال نموده‌اند. بررسی این قاعده فواید زیادی را به دنبال دارد؛ برای مثال: در پرتو این قاعده، روشن می‌شود که شریعت اسلام، تنگ‌نظر و سخت‌گیر نبوده و احکامش مطابق و موافق فطرت انسانی است. از سوی دیگر، نشان داده می‌شود که سستی در احکام الهی نیز مردود است. به عبارت دیگر در این قاعده دو مطلب عمده به اثبات می‌رسد: نخست آن که در دین اسلام احکام حرجی وجود ندارد؛ و دیگر آن که به صرف وجود مشقت و سختی، تعطیلی احکام شرع جایز نیست.