مقدمه‌ای بر جهان‌بینی اسلامی

کتاب حاضر مشتمل است بر شش کتاب «انسان و ایمان» «جهان بینی توحیدی» «وحی و نبوت» «انسان در قرآن» «جامعه و تاریخ» و «زندگی جاوید یا حیات اخروی»؛ که هر کدام به صورت تک جلدی نیز منتشر شده‌اند. این کتاب آخرین اثر قلمی شهید مطهری است و تاریخ نگارش آن به سال‌های 56 و 57، یعنی دوره نهضت اسلامی بازمی‌گردد. کتاب حاضر شامل شش بخش می‌باشد که در بخش اول «انسان و ایمان»، ابتدا قضاوتی چندجانبه بین انسان و حیوان دارد، سپس رابطه علم و ایمان را بررسی کرده و ایمان مذهبی را تشریح می‌کند. در ادامه درباره مکتب و ایدئولوژی صحبت می‌کند. سپس اسلام را مکتبی جامع و همه‌جانبه معرفی می‌کند و منابع تفکر در اسلام را نام می‌برد. در فصل دوم، مؤلف درباره مفهوم جهان‌بینی صحبت می‌کند سپس جهان‌بینی واقع‌گرا را تشریح می‌کند. سپس مراتب و درجات توحید و شرک را نام برده، به توضیح درباره حکمت بالغه و عدل الهی می‌پردازد. بخش سوم این کتاب درباره هدایت عامه صحبت می‌کند و پس از آن اختصاصات پیامبران، نقش تاریخی آن‌ها را نام برده، و هدف از نبوتشان را توضیح می‌دهد. سپس در ادامه به مبحث ادیان می‌پردازد و نیز درباره معجزه ختمیه صحبت می‌کند. از قرآن می‌گوید و مشخصات اسلام را برمی‌شمرد. سپس به طور اختصاصی درباره زندگی و ویژگی‌های رسول خاتم (ص) توضیحاتی ارائه می‌کند. در بخش چهارم، مؤلف درباره رابطه بین انسان و قرآن می‌نویسد و به مواردی از جمله انسان در جهان‌بینی اسلامی و آگاهی‌های انسان اشاره می‌کند. در بخش پنجم، جامعه و تاریخ مطرح می‌شود. جامعه و تاریخ را تعریف می‌کند و پس از آن، آینده جوامع را ترسیم کرده، مبانی نظریه مادیت تاریخ را تشریح می‌کند. در بخش ششم، به زندگی جاوید می‌پردازد و معاد را از منظر جهان‌بینی اسلامی تعریف می‌کند. به ماهیت مرگ می‌پردازد، زندگی پس از مرگ را ترسیم می‌کند و استدلال‌های قرآنی را دراین‌باره بر می‌شمرد.